YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ · Yönetmelik
Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği (SHY-6A)'nin Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik
Ulaştırma Bakanlığından : Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği (SHY-6A)’nin 1 — 16/6/1984 tarihli ve 18433 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği (SHY-6A)’nin 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 7 — İşletmeci tarafından yapılan ön izin talebinin tamamen veya kısmen uygun görülmesi halinde, Bakanlık işleticiye yazılı olarak ön izin verir. a) Bakanlık tarafından verilecek ön izinler, veriliş tarihinden itibaren 6 ay geçerlidir. Ancak, ön izin verilen işletmeci, Bakanlıkça kabul görülecek zorunlu nedenlerden dolayı, verilen ön izin süresi içerisinde gerekli hazırlıkları tamamlayamamış ise, bir defaya mahsus olmak üzere ön izin süresi en fazla 3 aya kadar uzatılabilir. b) Verilen ön izin süresi içerisinde, gerekli hazırlıkları tamamlayamayan işletmeciler, ön izin bitim tarihinden itibaren, en az bir yıl süreyle yeniden ön izin için müracaatta bulunamazlar. c) Ön izin, işletme izni için bir taahhüt mahiyeti taşımaz. Bu izin, işletmeciden talep edilen bütün hazırlıkların tamamlanması ve belgelenmesi halinde, işletme izninin verilebileceğini öngören bir belge mahiyeti taşır. d) Ticari hava taşımacılığı yapabilmek için işletme ruhsatı alınmasına ilişkin bu Yönetmelik ile belirlenen şartlar, bir işletmecinin işletme ruhsatı alabilmesi için asgari şartlardır. Ön izin alınmadan bu şartların sağlanması, işletmeciyi ön izin veya işletme ruhsatı verilmesi için hak sahibi yapmaz." 2 — Aynı Yönetmeliğin değişik 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 14 — İşletmeci; hava yolu, kargo, hava taksi gibi faaliyet göstereceği konusunun gereklerini karşılayacak uçuş, teknik ve mali konularda kendisinden istenecek bilgi ve belgeleri, Bakanlığa sunabilecek imkanlara sahip ve Bakanlıkça yeterli bulunan bir organizasyon ve kalite sistemi kurmak ve işletme süresince muhafaza etmek suretiyle istenen bilgi ve belgeleri en geç 24 saat içerisinde Bakanlığa sunabilecek durumda olmak zorundadır. a) İşletmeci; Genel müdür, uçuş işletme, yer işletme, bakım, eğitim ve ticaret ve finansman konularından sorumlu birer yönetici ile bu bölümlerin sağlıklı bir yapıda olmasını ve sürekliliğini denetleme görevini üstlenebilecek kapasitede bir kalite sistemi yöneticisini görevlendirir. Bu yöneticilerin, Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde belirtilen niteliklere sahip olması ve bunu aldığı eğitim, lisans ve sertifikalarla belgelemesi zorunludur. b) Genel Müdür, Uçuş İşletme Müdürü, Yer İşletme Müdürü, Bakım Müdürü, Eğitim Müdürü ve Kalite Müdürünün isimleri ile yetki ve sorumlulukları uçuş işletme el kitabında yer alır. Uçuş işletme el kitabı Bakanlıkça onaylanır. Bu yöneticiler, görev aldıkları konularda işletme Genel Müdürü ile birlikte Bakanlığa karşı sorumludurlar. c) İşletmeci, yöneticilerden herhangi birisini değiştirmesi halinde, yerine atadığı yöneticinin ismini ve öz geçmişini Bakanlığa bildirir. d) 20 koltuktan az kapasiteli hava araçlarıyla yapılacak işletmelerde bu maddenin (a) bendinde belirtilen yöneticilerden birisi birden fazla görevi üstlenebilir. e) İşletmeciler, her yıl Ocak ayı sonuna kadar, bu maddenin (a) bendinde belirtilen yöneticiler tarafından işletmede geçen yıl içerisinde yapılan ve bir sonraki yıl içerisinde yapılması planlanan çalışmalar hakkında, Bakanlığa bir faaliyet raporu sunar. f) İşletmecinin, TSE, ISO veya CEN standartlarında bir kalite güvence sistemi oluşturması ve işletme ruhsatı aldığı tarihten itibaren en geç beş yıl içerisinde bunu Bakanlığa belgelemesi zorunludur. Kalite güvence sistemini istenen süre içerisinde oluşturamayan işletmecilerin filolarına, geçici süreler için dış hatlarda yabancı tescilli uçak kullanımı da dahil, ilave uçak talepleri uygun görülmez. g) İşletmecinin organizasyonunda görev alan; teknik, uçucu ve idari personel sayısında eksilme olması halinde, işletmeciye en fazla 45 gün süre verilir. Verilen süre içerisinde işletmecinin organizasyonunu tamamlayamaması halinde, uçuşları organizasyonunu tamamlayıncaya kadar geçici olarak durdurulur." 3 — Aynı Yönetmeliğin değişik 15 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 15 — İşletmeci, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu gereğince ticaret siciline tescilini yaptırmak ve esas mukavelesini hazırlayarak yayınlamak ve bunların noter tasdikli suretini Bakanlığa sunmak zorundadır. a) Koltuk kapasitesi 20 ve daha fazla olan uçaklarla işletmecilik yapacak işletmecilerin esas mukavele ve ticari tescillerinde işletmenin iştigal mevzuu olarak, havacılığın dışında bir çalışma alanına yer verilmez. Hisselerin en az %51 nin nama yazılı olması zorunludur. b) Koltuk kapasitesi 20 ve daha fazla olan uçaklarla işletmecilik yapacak olan işletmelerin, kurucu ortaklardan herhangi birisinin, nama yazılı hissesinin tamamını veya bir kısmını devretmesi veya mevcut hisse oranını artırması halinde, devir işlemlerini yapmadan önce, Bakanlığa bilgi verir. 4 — Aynı Yönetmeliğin değişik 16 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 16 — İşletmecilik yapılacak faaliyet sahasının nitelik ve çapına bağlı olarak, işletmecinin yeterli bir mali güce sahip olması zorunludur. a) Koltuk kapasitesi 100 ve daha fazla olan uçaklarla iç veya dış hat tarifeli ve/veya tarifesiz seferler yapacak işletmelerin, her bir uçak başına en az bir milyon ABD Doları karşılığı tamamı ödenmiş sermayeye sahip olması zorunludur. Türk Lirası sermayenin ABD Doları karşılığı, sermaye taksitlerinin ödenmiş olduğu günlerdeki Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak hesaplanır. b) 100 koltuktan az kapasiteli uçaklarla yapılacak işletmeler ve tamamı sadece yük taşımacılığı için kurulan işletmeler için en az bir yıllık işletme giderlerini karşılayacak tamamı ödenmiş sermayeye sahip olunması zorunludur. c) Sermayesinin %51 inden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan işletmelerde sermaye şartı aranmaz. d) Bakanlık; işletmecinin mali durumunu denetler veya denetlettirir ve gerekli hallerde düzeltici uyarıda bulunur. Gerekli düzeltmeleri yapmayan işletmelerin, uçuşlarını geçici veya devamlı olarak durdurabilir veya işletme ruhsatını askıya alabilir veya iptal edebilir. e) Bakanlık tarafından yapılacak veya yaptırılacak mali denetimlerde, şirketin yıl sonu bilançosunda, bu Yönetmelikle istenen sermayesinin öz varlık içerisinde mevcut olması ve kısa vadeli borçlarının dönen varlıklarının değerinden yüksek olmaması gerekir. f) Koltuk kapasitesi 100 ve daha fazla olan uçaklarla işletmecilik yapan işletmeciler, her yıl en geç Nisan ayı sonuna kadar herhangi bir Bağımsız Dış Denetim Şirketine mali denetim yaptırarak, raporunu Bakanlığa sunmak zorundadır. g) Koltuk kapasitesi 100 ve daha fazla olan uçaklarla işletmecilik yapan işletmeler, her yıl en geç Nisan ayı sonuna kadar aşağıda istenen bilgi ve belgeleri Bakanlığa sunmak zorundadır: 1) Bir önceki yıla ait vergi dairesine veya yeminli mali müşavirlik bürosuna onaylatılmış bilanço ve gelir- gider tablosu, 2) Bir sonraki yıla ait olabilecek kar ve zararlarını gösteren tahmini bilanço, 3) Bir sonraki yıl için olabilecek yatırım ve uçak kirası, yakıt, personel, bakım, sigorta, yer hizmetleri, havaalanları ve Eurocontrol gibi işletme giderlerini ve olabilecek gelir tahminlerini gösteren rapor, 4) Bir sonraki yıl uçak kirası, yakıt, personel, bakım, sigorta, yer hizmetleri, havaalanları ve Eurocontrol gibi işletme giderlerini ve yatırımlarını hangi kaynaklardan karşılayacağını gösteren bilgi ve belgeler. h) Bu maddenin (f) bendinde belirtilen mali denetim raporunu ve (g) bendinde istenen, bilanço ve bilgi ve belgeleri, istenen süre içerisinde eksiksiz olarak Bakanlığa sunamayan işletmecilerin uçuşlarına müsaade edilmez. i) Bu maddenin (f) bendinde belirtilen mali denetim raporu ve (g) bendinde belirtilen bilanço ve bilgi ve belgelerin incelenmesinden işletmecinin mali probleminin bulunduğu anlaşılırsa, işletmeci yazılı olarak uyarılır. İşletmecinin mali problemi olmadığını veya kısa bir süre içerisinde giderebileceğini en geç 60 gün içerisinde Bakanlığa belgeleri ile birlikte kanıtlayamaması halinde, uçuşlar geçici olarak durdurulur. j) İşletmecinin uçak kirası, yakıt, personel, bakım, sigorta, yer hizmetleri, havaalanları ve Eurocontrol gibi işletme giderlerini karşılayamaz duruma düştüğünün anlaşılması halinde, işletmeciye 3 ay süre verilir. İşletmecinin doğmuş ve doğacak olan tüm borçlarını ödeyebileceğini belgeleri ile Bakanlığa kanıtlayamaması durumunda ise verilen süre sonunda işletme ruhsatı 3 ay süre ile askıya alınabilir. Bu süre içerisinde işletme giderlerini karşılayamaması halinde ise, işletme ruhsatı iptal edilir." 5 — Aynı Yönetmeliğin değişik 18 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 18 — İşletme faaliyet sahalarına bağlı olarak, işletmelerin bulundurması gerekli en az hava aracı sayıları aşağıda belirtilmiştir. a) Koltuk kapasitesi 100 ve daha fazla olan uçaklarla iç veya dış hatlarda tarifeli seferler yapacak işletmecilerin filolarında mülkiyet veya kiralık olarak uçak sicilinde adlarına tescil edilmiş en az beş adet uçağının bulunması gerekir. b) Koltuk kapasitesi 100 ve daha fazla olan uçaklarla iç veya dış hatlarda tarifesiz seferler yapacak işletmecilerin filolarında mülkiyet veya kiralık olarak uçak sicilinde kendi adlarına tescil edilmiş en az iki adet uçağının bulunması gerekir. c) Koltuk kapasitesi en az 20, en fazla 100 olan uçaklarla yalnız iç hatlarda tarifeli veya tarifesiz seferler yapacak işletmecilerin filolarında mülkiyet veya kiralık olarak uçak sicilinde kendi adlarına tescil edilmiş en az iki adet uçağın bulunması gerekir. d) 20 koltuktan az kapasiteli hava araçlarıyla yapılacak işletmecilik için en az bir hava aracının bulunması gerekir. e) Tamamı sadece yük taşımacılığı için düzenlenmiş uçaklarla sadece yük taşımacılığı yapacak işletmecilerin filolarında mülkiyet veya kiralık olarak en az bir uçağının bulunması gerekir. Bu maddenin (a, b, c, d ve e) bentlerinde yazılı işletmecilerin bulundurması gereken hava araçlarının, işletmeye başlamadan önce, Türk Uçak Siciline geçirilmesi ve uçak sicilinde kendi adlarına tescil edilmesi zorunludur. f) Bu maddenin (b) bendinde yazılı işletmecinin işletmeye başlamadan önce bir uçağını Türk Uçak Siciline geçirmesi halinde, bu maddenin (i) bendinde belirtilen banka teminat mektubunu iki milyon ABD Doları vermesi koşuluyla, en fazla bir yılı geçmemek üzere "süreli işletme ruhsatı" verilir. g) Bu maddenin (c) bendinde yazılı işletmecinin işletmeye başlamadan önce bir uçağını Türk Uçak Siciline geçirmesi halinde işletmeciye, bu maddenin (j) bendinde belirtilen banka teminat mektubunu vermesi koşuluyla, en fazla bir yılı geçmemek koşuluyla "süreli işletme ruhsatı" verilir. Bu maddenin (f) ve (g) bentlerine göre verilen süreli işletme ruhsatı, ikinci uçağın Türk Uçak Siciline geçirilmesi halinde işletme ruhsatı süresiz işletme ruhsatı haline dönüştürülür. h) Bu maddenin (a) bendinde yazılı uçakların tümünün kiralık olması halinde işletmeciden üç milyon ABD Doları, uçakların bazılarının işletmecinin mülkiyetinde ve bazılarının kiralık olması halinde, sadece kiralık uçaklar için toplam bir milyon ABD Dolarını aşmamak üzere, uçak başına iki yüz elli bin ABD Doları kesin ve süresiz, limit içi banka teminat mektubu alınır. Bu maddenin (a) bendinde yazılı uçakların tümünün işletmecinin mülkiyetinde olması halinde, banka teminat mektubu aranmaz. i) Bu maddenin (b) bendinde yazılı uçakların tümünün kiralık olması halinde işletmeciden bir milyon beş yüz bin ABD Doları, uçakların bazılarının işletmecinin mülkiyetinde ve bazılarının kiralık olması halinde, sadece kiralık uçaklar için toplam beş yüz bin ABD Dolarını aşmamak üzere uçak başına yüz bin ABD Doları kesin ve süresiz limit içi banka teminat mektubu alınır. Bu maddenin (b) bendinde yazılı uçakların tümünün işletmecinin mülkiyetinde olması halinde banka teminat mektubu aranmaz. j) Bu maddenin (c) bendinde yazılı uçakların tümünün kiralık olması halinde, işletmeciden iki yüz elli bin ABD Doları, uçakların bazılarının işletmecinin mülkiyetinde ve bazılarının kiralık olması halinde, sadece kiralık uçaklar için toplam yüz bin ABD Dolarını aşmamak üzere, uçak başına elli bin ABD Doları kesin ve süresiz limit içi banka teminat mektubu alınır. Bu maddenin (c) bendinde yazılı uçakların tümünün işletmecinin mülkiyetinde olması halinde, banka teminat mektubu aranmaz. k) Bu maddenin (h, i ve j) bendinde belirtilen, işletmecinin mülkiyetinde olması gereken uçakların faal ve uçuşa elverişli olması ve üzerinde herhangi bir ipotek, haciz gibi kısıtlamaların bulunmaması zorunludur. Bu koşulları sağlayamayan işletmeciler, bu maddenin (h, i veya j) bendinde belirtilen banka teminat mektubunu vermek zorundadır. l) Sermayesinin % 51’inden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan işletmelerden teminat mektubu aranmaz. m) İlk kuruluş aşamasında veya işletme sertifikası alındıktan sonra mülkiyetine sahip olunacak veya kiralanacak tüm hava araçlarının "ICAO Ek (Annex) 16 bölüm (Chapter) 3" ile öngörülen gürültü limitlerine uygunluğu ve hava araçlarının Bakanlıkça kabul edilen bir tip sertifikasına sahip olması zorunludur. Mevcut hava araçları için yapılacak uygulamalar Bakanlıkça ayrıca genelge ile düzenlenir. n) Bu madde ile öngörülen şartlar yolcu taşımacılığı için zorunlu olup, yolcu uçaklarında yük taşınması faaliyeti de aynı şartlara tabidir. Tamamı sadece yük taşımacılığı amaçlı olarak düzenlenmiş uçaklarla iç veya dış hatlarda yapılacak tarifeli veya tarifesiz yük taşımacılığı faaliyetleri için, banka teminat mektubu ve "ICAO Ek (Annex) 16, Bölüm (Chapter) 3" ile öngörülen gürültü limitlerine uygunluk şartları aranmaz. o) Bu maddenin (c) bendinde belirtilen işletmecilerin dış hatlarda tarifeli veya tarifesiz seferler yapmayı talep etmeleri halinde, bu Yönetmeliğin (a) veya (b) bentlerinde belirtilen işletmeciler için aranan koşulları sağlamaları zorunludur. p) Bu maddenin (a,b,c) ve (d) bentlerinde belirtilen işletmeciler, filolarında bulundurulması gereken koltuk kapasitesinde uçak koşulunu yerine getirdikten sonra, filolarında daha az kapasitede hava aracı bulundurabilirler. r) Bu Yönetmelikle öngörülen koşulları sağlayarak işletme ruhsatı almış bulunan işletmelerin, geçici süreler için dış hatlarda yabancı tescilli uçak kullanımına ilişkin esaslar, ICAO ve ECAC kuralları da dikkate alınarak Bakanlıkça ayrıca genelge ile düzenlenir. s) Bu maddenin a,b,c,d ve e bentlerinde belirtilen işletmecinin bu Yönetmelikte istenen koşulların tamamını veya bir kısmını kayıp etmesi veya filosunda bulundurması gereken uçak sayısında eksilme olması halinde, işletmeciye 3 ay süre verilir. Verilen süre içerisinde istenen koşulları sağlayamaması ve uçak sayısını tamamlayamaması halinde, verilen süre sonunda işletme ruhsatı askıya alınır veya iptal edilir. t) Bu madde gereğince işletmeciden alınacak, banka teminat mektubu, işletmecinin iflas etmesi veya işletme ruhsatının Bakanlıkça iptal edilmesi halinde, işletmecinin borç ve mükellefiyetlerinden tamamıyla bağımsız olarak, Bakanlıkça talep edildiğinde herhangi bir kanuni merasim ifasına, protesto keşidesine, hüküm alınmasına gerek olmaksızın ve herhangi bir itiraz ve defi ileri sürülmeksizin, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından nakde çevrilir. Söz konusu meblağ ile önce, varsa işletmeci tarafından taşınması gereken ama taşınmayan yolcunun mağduriyeti önlenir. Daha sonra Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün alacakları, bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde belirtilen yönetici personelin dışında kalan işletme çalışanlarının birikmiş ücret alacakları ve Avrupa Hava Seyrüsefer Güvenliği Teşkilatı’na (Eurocontrol) olan borçları kanuni faizi ile birlikte ödenir. Bundan sonra bakiye kalırsa, durumun uygunluğuna göre işletmeciye veya iflas masasına iade edilir. Banka teminat mektubunun Bakanlığa hitaben, kesin, süresiz ve limit içi olarak hazırlanmış olması zorunludur." 6 — Aynı Yönetmeliğin 107 nci maddesine aşağıdaki son fıkra eklenmiştir. "Koltuk kapasitesi 100 ve daha fazla olan hava araçlarıyla işletmecilik yapan işletmelerin operasyon ve teknik bakımdan eksik veya yetersiz oldukları hakkında somut ve belgeye dayalı şikayet alınması veya Bakanlık tarafından gerekli görülmesi halinde; ücreti, denetlenen işletmeci tarafından ödenmek üzere, Bakanlık tarafından A.B.D. Sivil Havacılık İdaresi (FAA) veya Avrupa Havacılık Otoriteleri Birliği (JAA)’ den sertifikalı, kendi dışında bir işletmeciye operasyon ve teknik bakım konularında denetim hizmeti yapabilen kuruluşlara da denetim yaptırılabilir." 7 — Aynı Yönetmeliğin “Ek 1”ine aşağıdaki bentler eklenmiştir. "15. İşletmenin ve kurucu ortaklarının ticari faaliyetlerinden dolayı devlete vergi ve sigorta prim borcunun olmadığını gösteren resmi belge, 16. Kurucu ortakların başka ticari kuruluşlardaki ticari bağlantıları ve bu kuruluşların ticari faaliyetleri hakkında detaylı bilgi, şirket ortağı ise; hisse oranı, sermaye oranı, şirketi temsil ve ilzam yetkisinin bulunup bulunmadığı, ortak olunan şirketin en son bilançosu ve gelir - gider tablosu, 17. İşletmeyi temsil ve ilzam yetkisi bulunan şahısların isim listesi ve imza sirküleri ve kurucu ortakların noterden tasdikli tebligat adresi, 18. İşletmenin İşletme ruhsatı aldıktan sonra uçuşlarından elde edeceği gelirler ve bu Yönetmelik gereğince vermesi gereken teminat mektubu dikkate alınmaksızın en az üç aylık uçak kirası, yakıt, personel, bakım, sigorta, yer hizmetleri, havaalanları ve Eurocontrol gibi işletme giderlerini hangi kaynaklarından karşılayacağını gösterir bilgi ve belgeler, 19. İşletmeninin Türkiye’de veya Türkiye’de muhabir bankası bulunan yurtdışındaki en az iki bankadan alınmış kredibilitesini gösteren referans mektubu," Geçici