Kabahatler Kanunu neden her şirketi ilgilendirir?
5326 sayılı Kabahatler Kanunu iki bölümden oluşur. Birinci kısım "genel hükümler"dir ve m.2 gereği diğer kanunlardaki idari yaptırımlara da uygulanır: idari para cezasının türü, yeniden değerleme, tüzel kişinin sorumluluğu (m.8), içtima (m.15), zamanaşımı (m.20-21), karar ve tebliğ, başvuru yolu (m.27). İkinci kısım ise Kanun'un kendi kabahatlerini sayar: emre aykırı davranış, gürültü, çevreyi kirletme, afiş asma gibi (m.32-43). Bir şirket için önemli olan çoğunlukla birinci kısımdır: SGK, Çalışma Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, KVKK Kurulu ya da belediye tarafından kesilen cezanın nasıl işleyeceğini bu maddeler belirler.
2026 tutarları nasıl arttı: m.17/7 ve yüzde 25,49
m.17/7'ye göre idari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, o yıl için Vergi Usul Kanunu mükerrer m.298 uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır; artışta bir lira altındaki küsurat dikkate alınmaz. 2025 yılı oranı, 27 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585) ile yüzde 25,49 olarak ilan edildi; dolayısıyla 1 Ocak 2026'dan itibaren 2025 tutarları bu oranda artırıldı.
Uygulamada iki yol vardır. Bazı kanunlarda ilgili bakanlık ya da kurum her Aralık'ta o kanunun cezalarını gösteren bir tebliğ yayımlar (tüketici, ticaret, e-ticaret, enerji piyasası gibi); tutarı oradan okursunuz. Tebliğ yayımlanmayan kanunlarda tutarı kendiniz hesaplarsınız: 2025 tutarı × 1,2549, küsurat atılır. Örnek: 2025'te 10.000 TL olan bir ceza 2026'da 12.549 TL'dir.
Şirketleri ilgilendiren 2026 ceza tebliğleri
Aşağıdaki tebliğler Aralık 2025'te yayımlandı ve 1 Ocak - 31 Aralık 2026 tutarlarını belirliyor; her satır tebliğin mevfit sayfasına gider, tutarların tamamı orada.
| Kanun | 2026 tebliği | Örnek tutar (TL) |
|---|---|---|
| 6502 Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.77 | RG 23.12.2025 / 33116 | m.77/1 işlem başına 3.973; m.77/3 19.827 |
| 6102 Türk Ticaret Kanunu (m.33, 38, 51, 562) | RG 17.12.2025 / 33110 | m.33/2 22.194; m.38/1 ve m.51/2 44.443; m.562/1 88.997 |
| 6563 Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.12 | RG 25.12.2025 / 33118 (kanun sayfasında) | m.12/1-a 2.859 - 14.309; m.12/1-ç 28.620 - 286.206 |
| Enerji piyasası kanunları (6446, 4646, 5015, 5307) | Elektrik, doğal gaz, petrol, LPG | Lisans sahipleri için EPDK tebliğleri |
İş Kanunu, İSG Kanunu ve SGK cezaları için ayrı tebliğ yayımlanmaz; ilgili kurumlar (Çalışma Bakanlığı, SGK) güncel tutarları kendi duyurularında verir, hesap aynı formülle yapılır. KVKK m.18 cezaları da aynı kurala tabidir.
Kanun'un kendi kabahatleri: m.32-43
İkinci kısımdaki kabahatler daha çok belediye zabıtası ve kolluk tarafından uygulanır; işletmeleri ilgilendirenler gürültü (m.36/2: ticari işletmenin faaliyeti çerçevesinde işlenirse işletme sahibine), çevreyi kirletme (m.41/2: yemek pişirme ve servis yerlerinde işletme sahibine), işgal (m.38: kaldırımda mal satışa arz) ve afiş asmadır (m.42). Kanundaki taban tutarlar 2005 tarihlidir ve her yıl yeniden değerlenir:
| Madde | Kabahat | Kanundaki taban tutar |
|---|---|---|
| m.32 | Emre aykırı davranış | 100 TL |
| m.36 | Gürültü (kişi / ticari işletme) | 50 TL / 1.000 - 5.000 TL |
| m.37 | Mal veya hizmet satmak için rahatsız etme | 50 TL |
| m.38 | İşgal (kaldırımda satış, inşaat malzemesi yığma) | 50 TL |
| m.39 | Kapalı alanda tütün mamulü tüketilmesi | 50 TL |
| m.41 | Çevreyi kirletme (kişi / yemek pişirme-servis yeri işletmesi) | 20 TL / 500 - 5.000 TL |
| m.42 | Afiş asma | 100 - 3.000 TL |
Bu maddelerin 2026 güncel tutarları ayrı bir tebliğle değil, İçişleri Bakanlığı'nın her yıl duyurduğu tabloyla uygulanır; ceza tutanağındaki rakamı o tabloyla karşılaştırın. Yazıda 2026 rakamı verilmemesinin nedeni budur: hesap formülü aynıdır, resmî tablo esastır.
Peşin ödeme indirimi ve taksit (m.17)
m.17/6, idari para cezasını kanun yoluna başvurmadan önce ödeyen kişiden cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğini söyler: yani tebliğden sonra, on beş günlük başvuru süresi dolmadan ödenen cezada yüzde 25 indirim vardır ve peşin ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Ekonomik durumu müsait olmayan kişi için m.17/3 taksit imkânı tanır: ilk taksit peşin ödenmek şartıyla bir yıl içinde dört eşit taksit; bir taksit zamanında ödenmezse kalan tutarın tamamı muaccel olur. Genel bütçeye giden cezalar kesinleşince 6183 sayılı Kanun'a göre vergi dairesince tahsil edilir (m.17/4); gecikme zammı işler.
İtiraz: on beş gün, sulh ceza hâkimliği (m.27)
İdari para cezası kararına karşı, kararın tebliği ya da tefhiminden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; süre geçerse karar kesinleşir. Mücbir sebeple süre kaçırılmışsa sebebin kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvuru yapılabilir, ancak bu başvuru kesinleşmeyi engellemez, hâkim yerine getirmeyi durdurabilir (m.27/2). Başvuru kanuni temsilci ya da avukat tarafından iki nüsha dilekçeyle yapılır; dilekçede karar bilgileri ve deliller açıkça gösterilir.
İki istisnaya dikkat: bazı kanunlar kendi cezaları için idare mahkemesini görevli kılar (2024'ten beri KVKK cezaları böyledir), bazılarında da idari itiraz aşaması önce gelir (SGK cezalarında kuruma itiraz). Tebligattaki "başvuru yolu" satırı bunu söyler; yanlış mercie yapılan başvuru süre kaybettirir.
Zamanaşımı: ceza ne zaman verilemez, ne zaman tahsil edilemez? (m.20-21)
Soruşturma zamanaşımı (m.20), fiilin işlenmesinden itibaren cezanın verilebileceği süredir; yerine getirme zamanaşımı (m.21) ise kesinleşen cezanın tahsil edilebileceği süredir ve kesinleşmeyi izleyen takvim yılı başından işler. Süreler ceza tutarına göre değişir:
| Ceza tutarı | Soruşturma zamanaşımı (m.20) | Yerine getirme zamanaşımı (m.21) |
|---|---|---|
| 100.000 TL ve üzeri | 5 yıl | 7 yıl |
| 50.000 TL ve üzeri | 4 yıl | 7 yıl |
| 20.000 - 50.000 TL | 3 yıl | 5 yıl |
| 10.000 - 20.000 TL | 3 yıl | 4 yıl |
| 10.000 TL altı | 3 yıl | 3 yıl |
Nispi (oran üzerinden hesaplanan) cezalarda soruşturma zamanaşımı sekiz yıldır; fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa dava zamanaşımı uygulanır. Kanundaki eşikler 2005 tarihli tutarlardır ve yeniden değerlemeye tabi değildir; bugünün tutarları çoğu cezayı üst dilimlere taşır.
Tüzel kişi sorumluluğu, tekrar ve içtima (m.8, m.15)
m.8'e göre organ ya da temsilcinin, tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlediği kabahat için tüzel kişiye de idari yaptırım uygulanabilir; şirket, çalışanının fiilinden kurtulamaz. m.15 içtimayı düzenler: bir fiille birden fazla kabahat işlenmişse en ağır ceza verilir; aynı kabahat birden fazla işlenmişse her biri için ayrı ceza uygulanır. Onaysız gönderilen iletilerin ya da aykırı sözleşmelerin işlem başına cezalandırılması bu kuralın sonucudur; "tek seferde toplu ceza" beklentisi yanıltır.
Ceza tebligatı gelince sık yapılan hatalar
- Süreyi tebliğ tarihinden değil öğrenme tarihinden saymak. On beş gün tebliğle başlar; e-tebligat kutusunu düzenli kontrol edin.
- Tutarı eski yılın tablosundan doğrulamak. 2026 tutanağı 2025 tutarıyla karşılaştırılmaz.
- Yanlış mercie başvurmak. Tebligattaki başvuru yolu satırı esastır; sulh ceza, idare mahkemesi ve kuruma itiraz farklı süreçlerdir.
- Peşin ödeme indirimini kaçırmak. İtiraz etmeyecekseniz on beş gün içinde ödeme yüzde 25 tasarruftur.
- Kaynak fiili düzeltmemek. Aynı aykırılık devam ettikçe her tespit yeni cezadır; ceza dosyasını kapatmadan önce yükümlülüğün kendisini kapatın.
mevfit'te ceza tebliğleri ve değişiklikler
Her Aralık yayımlanan ceza tebliğleri Kabahatler Kanunu'na dayalı düzenlemeler olarak mevfit'te izlenir; yeni tebliğ çıktığında 5326 sayılı Kanun sayfasında ve aylık değişiklik arşivinde görünür, profilinize uygulanan mevzuattaki tutar değişiklikleri ilgili yükümlülüğe işlenir ve e-postanıza gelir. Resmî Gazete'yi kendiniz takip etmek isterseniz takip rehberi yöntemi anlatır.